2 Bài Học Khởi Nghiệp Thất Bại Của Tôi

Tôi là người thích kinh doanh và đã trải qua nhiều thất bại trong kinh doanh. Ông bà xưa từng nói “Thất bại là mẹ của thành công”. Câu nói này không sai nhưng cũng không hoàn toàn đúng. Bởi tôi đã từng chứng kiến nhiều người sau khi khởi nghiệp thất bại đã không thể gượng dậy và đi tiếp.

Mỗi lần thất bại trong việc kinh doanh, chúng ta mất di rất nhiều nguồn lực:

  • Về thời gian: Chúng ta đã cống hiến rất nhiều thời gian cho doanh nghiệp của mình những không có kết quả.

    Và bạn biết rồi đó, thời gian là thứ cực kỳ quý giá bởi khi càng nhiều tuổi, nhiệt huyết khởi nghiệp của cá nhân thường có xu hướng giảm dần .

  • Về tiền bạc: Không có bất cứ thất bại nào trong kinh doanh không dính dán đến vấn đề tài chính.

   Ít nhất, bạn đã mất một số tiền đầu tư cơ sở vật cho cho doanh nghiệp và để rồi đến lúc thất bại, bạn sẽ rất may mắn nếu tình trạng tài chính của bạn là con số 0. Trên thực tế, có rất nhiều người sau khi khởi nghiệp thất bại đều bắt đầu bằng con số âm, tôi không phải là trường hợp ngoại lệ. Và trong thời buổi hiên nay đồng tiền kiếm được vô cùng quý giá

  • Về tâm lý: Đây là mất mát vô hình nhưng nó lớn nhất

Khi khởi nghiệp chúng ta có khao khát, đam mê, hoài bão để rồi khi đối diện với thất bại, chúng ta sẽ đối diện với hàng loạt câu hỏi: “Tôi thật kém cỏi”, “Tôi thật vô dụng”, … và chưa kể đến những ánh mắt của bạn bè, người thân luôn xoáy. Những câu hỏi dè bỉu: “Tao đã bảo rồi mà”,… sẽ luôn khiến bạn cảm thấy dằn vặt.

Chính rào cản về mặt tâm lý mới là điều kinh khủng nhất, tôi đã từng chứng kiến nhiều bạn bè của mình sau khi thất bại  đã không thể một lần nữa đứng dậy để khởi nghiệp lại.

Trong khi có rất nhiều sách vở đề cao sự thất bại thì hãy cẩn thận, nên tốt hơn hết là tránh được thất bại nhưng vẫn gặt hái được thành công, đó mới là điều tốt nhất. Nếu bạn là người yêu thích thất bại, tốt hơn hết bạn nên có nhiều tiền, nhiều thời gian và thần kinh thép.

Sở dĩ tôi nói như vậy vì sau mỗi lần khởi nghiệp thất bại, tôi thường phải mất 1 đến 2 năm để có thể khôi phục và tiếp tục khởi nghiệp. Sau này, khi tự mình nhìn nhận lại tôi thấy có nhiều thất bại của mình diễn ra thật ngu xuẩn. Thực tế, những thất bại này hoàn toàn có thể tránh được.

Trải nghiệm thất bại sau đó thành công thì là điều tốt. Nhưng tốt hơn hết là nên quan sát, học hỏi để tránh được những thất bại cần thiết. Chúng ta không nhất thiết phải sợ vào dòng điện 220V để biết rằng điện giật có thể chết người.

Những thất bại cũng vậy, có rất nhiều thất bại trong khởi nghiệp được lặp đi lặp lại và nếu ta quan sát một cách kỹ càng, học hỏi một cách chân thành, chúng ta sẽ tránh được những thất bại không đáng có cũng như tiết kiệm được nguồn lực khổng lồ về thời gian và tiền bạc.

Tôi có rất nhiều thất bại nhưng tôi xin kể 3 câu chuyện khởi nghiệp thất bại của mình.

Câu chuyện khởi nghiệp thứ nhất.

Tôi vốn học đại học ngoại ngữ (Đại Học Hà Nội) . Từ thời sinh viên tôi và bạn bè đã có được những hợp đồng dịch thuật. Mức giá bây giờ 50k/ 1 trang. Điều đáng nói ở đây là 1 trang giấy có độ co giãn rất lớn khi mà những công ty dịch đưa cho chúng tôi những tờ A4, những căn lề ra sát dòng, font chữ không bao giờ là 12 mà chỉ là 10. Và đặc biệt không bao giờ xuống dòng.

Sau khi ra trường, ngoài công việc làm chính thức, Ngoài giờ tôi vẫn nhận thêm công việc dịch với những hợp đồng dịch tốt hơn, nghĩa là ít chữ hơn và được nhiều tiền hơn. Nhưng đôi khi mình không có đủ thời gian dịch, mình chia sẻ lại cho bạn bè dịch cùng.

Đến một thời điểm, tôi ngồi cùng 2 đứa bạn và nói. Tại sao mình không thành lập một công ty chuyên dịch thuật, quay lại trường tìm những bạn sinh viên giỏi để nhận vào làm,  để kiếm được nhiều hợp đồng hơn và nhiều tiền hơn. Thế là trung tâm Dịch Thuật của chúng tôi ra đời, Cả 3 người hì hục bàn bạc thiết kế logo, namecard, website,… và hi vọng một viễn cảnh tươi sáng.

Trung tâm của chúng tôi hoạt động lay lắt vài tháng rồi đóng cửa.

Nguyên nhân: Chẳng ai trong chúng tôi quyết định nghỉ việc để làm toàn thời gian cho công ty riêng của mình. Bởi công việc hiện tại của cả 3 đều ổn định, thu nhập tốt và khi bắt tay vào thực hiện dự án dịch thuật cả 3 đều không có thời gian để chạy 2 công việc cùng một lúc.

Bài Học: Sau này tôi gặp gỡ nhiều bạn bè, có nhiều mối quan hệ, chứng kiến nhiều Startup và cũng được bạn bè rủ tham gia và những Startup khác nhau.

Câu hỏi đầu tiên tôi luôn đặt ra là: “Ai là người quyết định làm toàn thời gian và sống chết cho dự án này.” Nếu mọi người đều tham gia với tư cách bán thời gian thì nên dừng việc hợp tác ngay lập tức, cho dù đội hình đó có kinh nghiệm nhiều đến đâu, có bằng cấp cao đến mấy. Bởi khi khởi nghiệp, bên cạnh công việc tư duy rất nhiều, công việc chân tay cũng nhiều hơn gấp bội. Bạn phải xoắn tay, làm việc cật lực thì may ra thành công mới mỉm cười với bạn.

Câu chuyện khởi nghiệp thứ 2

Có một người bạn tôi rất nể trong lĩnh vực công nghệ mời tôi tham gia khởi nghiệp. Đó chính là thời điểm năm 2008 khi làn sóng thương mại điện tử còn khá mới mẻ tại Việt Nam. “ERP – phần mềm quản trị doanh nghiệp”, người bạn tôi nói, đây chính là lĩnh vực tương lai, doanh nghiệp sẽ quản lý toàn bộ nhân sự, kế toán,… trên nền tảng ERP.

Thú thực lúc đó tôi không biết ERP là gì. Tôi nhanh chóng bị người bạn thuyết phục với lời khẳng định: “Phần mềm ở nước ngoài có giá lên hàng chục ngàn đô đó, tao có thể làm được với vài chục triệu”

Giấc mơ khởi nghiệp bùng cháy rồi tắt ngấm chỉ sau 1 năm.

Nguyên nhân: Người bạn tôi vật lộn mãi, nhưng không thể nào tạo ra sản phẩm demo. Trong khi đó chi phí nuôi nhân viên kỹ thuật, tiền thuê văn phòng, nhân viên bán hàng,… hàng tháng rất lớn.

Cuối cùng, khi sản phẩm ra đời khi chúng tôi đi chào hàng thì chả công ty nào đồng ý mua. Thú thực, ai dám giao toàn bộ hệ thống dữ liệu công ty cho 2 thằng nhóc với một công ty chưa có thương hiệu.

Bài học: Sau này, khi tham gia các chương trình tư vấn, hoặc tham gia trực tiếp vào một số doanh nghiệp khởi nghiệp, Câu hỏi tôi luôn đặt ra là: Bao nhiêu lâu thì sản phẩm ra đời ? Ngân sách nuôi công ty đến lúc sản phẩm ra đời là bao nhiêu và bao nhiêu tiền chi ra để làm thương hiệu, để sản phẩm tiếp cận được với khách hàng.

Nếu 3 câu hỏi trên chưa được thấu đáo thì tôi chờ thời điểm chín mùi còn hơn là vội vàng khởi nghiệp.

Theo Báo Doanh Nhân Sài Gòn