Bệnh Chắc Là – Tony Buổi Sáng

Một lần cô giáo giao bài tập về nhà, đề bài phân tích truyền ngắn của nhà văn X . Con trai của nhà văn X cũng học lớp cô này nên bèn hỏi ý của cha. Nhà văn X giải thích cho con hiểu rõ về quan điểm của ông ở câu chuyện, thằng con viết xong, nộp cô giáo bị cô giáo phê bình “ không nắm được ý tác giả ”.

Người đời, khi nghe xong một thông tin, hay suy luận theo khả năng nhận thức của mình, thậm chí còn biến thành chuyện khác khi “nghe nói lại”, hay còn gọi là “tam sao thất bản”. Người Á Châu nói chung và người Việt mình nói riêng hay nói kiểu vòng vèo, không trực tiếp, tư duy cứng nhắc, bảo thủ, nhưng lại sợ mất lòng, nên hay suy diễn. Làm việc với công dân toàn cầu thế hệ mới, “Yes” hay “No” rõ ràng, không có “Maybe”. Các bạn đừng có “Maybe yes”, “Maybe no”, chủ trương là Yes nhưng thực tế là No. Mất công vòng vo, đoán ý.

Hôm Tết vừa rồi, Tony có đi xem đất ở ngoại thành để làm nông trại, tiện ghé thăm nhà chị học chung đại học tên Loan. Loan cũng 50 tuổi như Tony, trong khi Tony có cháu nội rồi, loan vẫn chưa có chồng. Đứa em trai loan muộn vợ, mãi mới lấy được, cả nhà cùng chung sống với nhau. Lúc Tony ngồi chơi, cô con dâu đến báo là “”Hôm nay sinh nhật bạn, vợ chồng con xin phép không ăn cơm nhà.” Khi cô vừa được chồng chở đi, thì Loan và bà mẹ ngồi bàn, thảo luận với nhau. Loan bảo “CHẮC LÀ nó chán cơm nhà mình chứ sinh nhật gì”, bà mẹ phụ hoạ thêm “CHẮC LÀ mẹ nấu dỡ” rồi loan bảo sao không tự đi nấu đi mà bảo dở, rồi xyz… Rồi bà mẹ nói tiếp “Nó dạo này ít nói, CHẮC LÀ khinh mẹ”,… Sau 10 cái CHẮC LÀ cô con dâu biến thành con bạch cốt tinh chứ không phải là người bình thường. Bà mẹ nói sẽ về bảo con trai DẠY lại vợ. Tony vô cùng sợ hãi, ngồi ăn cơm mà không dám nói gì. Thấy Tony nhai sùm sụp, Loan và Mẹ thi nhau gắp bỏ thức ăn vào bát cho Tony. Đùi gà, Tony thấy dỡ ẹc, dai nhách mà họ cứ nói ngon lắm. Ai ăn gì mặc kệ họ chứ, văn hoá gắp cho người khác rất phiền, mình thấy ngon chứ người ta có thấy ngon đâu. Nên hôm đó, ở nhà Loan, Tony nhận được miếng nào liền nuốt hết miếng đó, thậm chí hẻm gắp lại vì sợ họ suy diễn “Ăn miếng trả miếng”.

Khi cô con dâu vào nhà này sẽ bị sốc văn hoá, “Dạy con tử thuở còn thơ, dạy vợ từ thuở bơ vơ mới về” … Nhiều người tự cho mình ở vị trí cao hơn người khác, có thể “dạy” trong khi chưa chắc ai nhận thức hơn ai. Chồng đâu phải là giáo viên, cha chồng, mẹ chồng đâu phải là giáo viên mà đòi dạy vợ ? Ngay cả cha mẹ ruột cũng vậy, đâu phải lớn tuổi mở miệng ra là đúng, đâu phải con cái lúc nào cũng nhận thức sai. Thước đo của sự trưởng thành không nằm ở tuổi tác mà còn ở nhận thức. Vả lại, mình đòi DẠY nhưng quan trọng đối tượng có muốn học hay không ? TƯ DUY ĐÚNG trong thời đại mới là phải nhận thức được CÁI GÌ ĐÚNG, CÁI GÌ SAI, chứ không phải là AI ĐÚNG, AI SAI. Một đứa trẻ 15 tuổi cũng có thể nói lẽ phải, còn ông lão 80 tuổi vẫn làm điều sằng bậy bình thường, không nên “Kinh Lão Đắc Thọ” mà nhọc nhằn không dám nói. Mình cũng lễ phép, kính trọng người già và cũng nên tôn trọng ý kiến trẻ em.. cái gì đúng, cái gì sai, phân biệt rõ ràng. ĐÚNG SAI THEO LUẬT, THEO QUY ĐỊNH, THEO LUẬT PHÁP, chứ không phải theo cảm tính của từng cá nhân. Nhiều người nói nó chỉ là trẻ con, là đàn bà, là dân quên bằng cấp học hành ít không ai nể,.. thì rất là tư duy cảm tính, khó làm nên nghiệp lớn với tư duy cổ kính như vậy. Người văn mình là người dám nói: “Thầy nói sai rồi, mẹ nói sai rồi, sếp quyết định sai rồi,.. ”. Sai thì làm lại, nhận thức lại. Giá trị con người mình lúc đó không giảm mà còn tăng lên, nhưng vì sĩ diện, có mấy người dám văn minh như vậy ?

Nhiều người hay nói “Tao sẽ dạy cho nó một bài học” , điều này chứng tỏ sự bất lực trong quan hệ, khả năng thuyết phục hay tâm tầm không đủ để người ta nghe theo. Sống với người có suy nghĩ bảo thủ, áp đặt thì sẽ bị họ suy diễn trái ý. Mình sống với loại người thì nên góp ý, yêu cầu họ thay đổi nhận thức để hoà hợp mà sống. Họ áp đặt, suy diễn theo cách nghĩ cổ hủ của mình, cứ CHẮC LÀ miết thì họ khổ tâm, bực bội, giận hờn, trách móc, ráng chịu, mình không nên dây vào. Cái đích của cuộc sống là an vui, là hạnh phúc đời người, không phải là đấu trí hay đấu chân tay với nhau vì ba cái quan niệm xa xưa, lạc hậu vốn làm khổ người châu á xưa nay. Làm ăn, hùn hạp với loại người này cũng rút lui sớm. Nói câu nào nó cũng ghi nhớ can tâm, nội suy ngoại diễn thì CHẮC LÀ mình chết.

Trong lời bài hát Nhật Ký Của Mẹ, có một đoạn thật dễ thương: “Một ngày mẹ thấy, con cười vu vơ, nụ hồng con giấu trong ngăn bàn. Lá thư viết vội, có tên rất lạ (Tò mò bắt ớn, ngăn bàn hay thư cá nhân người ta cũng lén lút kéo ra coi) rồi chị kết luận “CHẮC LÀ người con thương rất nhiều”  

Bài hát thật hay, đúng tâm lý dân châu á, không CHẮC LÀ không chịu được.

Trích Tony Buổi Sáng