Khởi Nghiệp Tinh Gọn: Hướng Đi Mới Cho Doanh Nghiệp Startup

Hiện nay, hiếm khi thấy một công ty khởi nghiệp nào tại Silicon Valley còn lập ra một bảng kế hoạch kinh doanh (Business Plan). Đơn giản là những thứ chúng ta có trong những ngày đầu khởi nghiệp là nguyên một seri các giả thiết chưa được kiểm chứng, nên sẽ vô cùng phí phạm thời gian nếu bạn viết một bản kế hoạch kinh doanh hoành tráng với những con số không có thực, vô giá trị cho sự sống còn của một Startup. Thay vào đó, người ta sẽ làm một bảng tóm tắt cho các giả thiết ấy đó là Lean Canvas (tạm dịch là mô hình kinh doanh tinh gọn). Đây chính là bảng mô phỏng cách thức tạo ra giá trị của một doanh nghiệp và cho khách hàng của doanh nghiệp đó.

Mô hình Lean Canvas bao gồm 9 cột: Problem (Vấn đề), Solution (Giải pháp), Key Metrics (Chỉ số chủ chốt), Unique Value Proposition ( Tuyên bố giá trị khác biệt), Unfair Advantage (Lợi thế cạnh tranh độc quyền), Channels (Kênh bán hàng), Customer Segments (Phân khúc khách hàng), Cost Structure (Chi phí), Revenue Streams ( Nguồn thu nhập). Chính giữa sẽ được kẻ phân chia mô hình thành 2 phần. Product (Sản phẩm), Market (Thị trường).

Sau đây xin giới thiệu nội dung gợi ý các cột trong mô hình này:

  • Problem (Vấn đề): Giải thích ngắn gọn về 3 vấn đề mấu chốt mà dự án khởi nghiệp đang muốn giải quyết cho khách hàng:
  • Customer Segments (Phân khúc khách hàng): Ai sẽ là khách hàng/ người dùng chính trong dự án khởi nghiệp của bạn ? Có cách nào để cụ thể hoá phân khúc này không ? Ví dụ: nhiếp ảnh gia, nhiếp ảnh gia nghiệp dư, nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp. Một số gợi ý cho rằng, nếu bạn có nhiều đối tượng khách hàng khác nhau: Ví dụ như luật sư hay lập trình viên thì hãy tập trung từng mô hình riêng biệt cho những đối tượng này.
  • Unique Value Proposition (Tuyên bố giá trị khác biệt): Thông điệp quảng cáo chính cho sản phẩm, dịch vụ của bạn là gì ? Điều gì làm nên sự khác biệt và là lý do để khách hàng mua và sử dụng sản phẩm của bạn ? Tiêu chí ở đây: Đơn giản và rõ ràng.
  • Solution (Giải pháp):Hãy xác định 3 đặc điểm, sản phẩm tối thiểu khả dụng sao cho phù hợp với tuyên bố khác biệt được nêu ở trên.
  • Key Metrics (Chỉ số chủ chốt): Nên số liệu hoá những hoạt động chủ chốt của người dùng mà đem đến nguồn thu nhập cho công ty và làm cho người dùng tiếp tục sử dụng, thậm chí là họ có thể giới thiệu sản phẩm cho người quen.
  • Chanels: (Kênh bán hàng): Lập danh sách những kênh giao tiếp, bán hàng, phân phối sản phẩm/ dịch vụ của bạn đến khách hàng, bao gồm cả những kênh miễn phí và trả tiền.
  • Cost structure (Chi phí): Thống kê tất cả những chi phí công ty phải bỏ ra: Ví dụ tiền quảng cáo, lương, thưởng,…
  • Revenue Stream (Nguồn thu nhập): Xác định nguồn thu nhập của công ty: bán thương quyền, thu nhập trực tiếp từ hoạt động bán hàng, … Sau đó lập một phép tính cụ thể về những thông tin thu thập được và phỏng đoán về lợi nhuận, thời gian hoà vốn.
  • Unfair Advantage (Lợi thế cạnh tranh độc quyền): Với đa số Startup đây là cột khó nhất để điền chính xác. Các nhà sáng lập thường có thói quen cho vào những đặc điểm mà họ cho là lợi thế cạnh tranh nhưng thật sự không phải vậy. Những điều mà công ty bạn làm tốt không thể được coi là lợi thế cạnh tranh được trừ khi bạn làm tốt hơn hẳn đối thủ. Nên nhớ, một lợi thế cạnh tranh độc quyền là thứ không thể bắt chước hay mua được.

>>> Tham khảo thuê văn phòng ảo giá rẻ tại Đồng Hành Xanh.

Tuy mô hình này mang nhiều lợi thế, nhưng Lean Canvas không phải là thứ dùng vô thời hạn. Sẽ có rất nhiều thông tin trong mô hình đầu tiên cần phải sửa đổi dựa trên những dữ liệu thu thập được từ chính hoạt động của công ty trên thị trường hay chính phản hồi từ khách hàng. Hãy bắt đầu khởi nghiệp bằng mô hình kinh doanh phù hợp nhất và từ đó phát triển kế hoạch và dự báo tài chính dựa trên đó.